MSF Tüzü?ü 1971 y?l?nda Fransa'n?n ba?kenti Paris'te imzaland?.

Fransa'n?n ba?kenti Paris'te MSF Tüzü?ü imzalan?yor, 1971. Foto?raf: D. R.

S?n?r Tan?mayan Doktorlar (MSF) 1971 y?l?nda Biafra’da ya?anan k?tl?k ve sava??n ard?ndan bir grup doktor ve gazeteci taraf?ndan Fransa’da kuruldu. Ama?lar? h?zl?, etkili ve tarafs?z bi?imde acil t?bbi yard?m sa?layacak ba??ms?z bir dernek kurmakt?.

MSF?kuruldu?unda, 13 kurucu doktor ve gazeteci dahil olmak üzere, farkl? uzmanl?klara sahip doktorlar, hem?ireler ve di?er mesleklerden üyelerle beraber toplamda 300 g?nüllüden olu?uyordu.

MSF, dil, din, ?rk, toplumsal cinsiyet ve siyasi g?rü? g?zetilmeksizin, haritalardaki fiziksel s?n?rlardan ba??ms?z olarak her bireyin nitelikli sa?l?k hizmetlerine ula?mas? gerekti?i inanc?yla hayata ge?irilmi?tir.

S?n?r Tan?mayan Doktorlar'?n faaliyetlerinin ?er?evesini ve ?al??ma y?ntemini belirleyen ilkeler dernek tüzü?ümüzde tan?mlanm??t?r.

?lk Faaliyetler

MSF’nin ilk saha faaliyeti Nikaragua’n?n ba?kenti Managua’da, ?ehrin neredeyse tamam?n? yerle bir eden ve 10.000 ila 30.000 ki?inin hayat?n? kaybetmesine yol a?an büyük deprem sonras?nda ba?lad?.

Daha sonra MSF, 1974’te büyük bir sel felaketine ve binlerce insan?n ?lümüne yol a?an Fifi-Orlene Kas?rgas? sonras?nda Honduras’ta bir afet yard?m program? sürdürdü.

MSF’nin ilk uzun süreli sa?l?k program?, 1975’te Pol Pot rejiminden ka?arak s???nacak yer arayan Kambo?yal?lara y?nelik bir mülteci program?yd?.

Bu ilk faaliyetlerde, yeni kurulan bir t?bbi insani yard?m kurulu?u olan MSF’nin zaaflar? a??k?a g?rülüyordu. Haz?rl?k süreci yetersiz, tedarik zinciri sorunluydu. Doktorlar ise lojistik ve idari destek alam?yordu.

Yol Ayr?m?

Dr. Bernard Kouchner,?Dr. Jacques Beres,?Philippe Bernier,?Raymond Borel,?Dr. Jean Cabrol,?Dr. Marcel Delcourt,?Dr. Xavier Emmanuelli,?Dr. Pascal Greletty-Bosviel,?Gérard Illiouz, Dr. Gérard Pigeon,?Vladan Radoman,?Dr. Max Recamier ve?Dr. Jean-Michel Wild taraf?ndan kurulan MSF'nin dü?ünce yap?s? k?sa süre sonra de?i?meye ba?lad?. Bu de?i?ime Dr. Claude Malhuret ve Dr. Francis Charhon ?ncülük etti.

MSF'nin yaln?zca doktorlar? kriz b?lgelerine g?nderen bir kurulu? olman?n ?tesine ge?erek daha sa?lam ve kurumsal bir ?rgüt haline gelmesi i?in ?al??malar ba?lad?.

Kuruculardan Bernard Kouchner, MSF’nin bu tür bir evrim sürecine girmesini desteklemiyordu. Bu nedenle MSF ile yollar?n? ay?rarak “Médecins du Monde” (Dünya Doktorlar? - MdM) ad? verilen yeni bir insani yard?m kurulu?unun hayata ge?irilmesine ?ncülük etti.

Dünden Bugüne

1980’den bu yana 24 ülkede merkez ofis a?an?S?n?r Tan?mayan Doktorlar, bugün bünyesinde 45.000’den fazla ?al??an bar?nd?rmaktad?r ve kurulu?undan bu yana 100 milyondan fazla hastay? tedavi etmi?tir.

Hükümetlerden ve di?er kurulu?lardan ba??ms?z olarak ?al??man MSF, ihmal edilen insani krizlere dikkat ?ekmek, yetersizliklerle mücadele etmek, yard?m sisteminin k?tüye kullan?ld??? durumlar? ortaya koymak ve geli?tirilen t?bbi protokolleri ve tedavileri desteklemek i?in kamuoyuna sesini duyurma hakk?n? sakl? tutmaktad?r.

MSF, yoksul ülkelerin ve yeterli maddi?imkan? olmayan bireylerin ü?üncü s?n?f sa?l?k hizmetlerine mahkum edilmesine kar??d?r ve hastalar?na en nitelikli sa?l?k hizmetlerini verebilmek i?in gayret g?sterir.

MSF ayn? zamanda kendi uygulamalar?n? ve faaliyetlerini geli?tirmek ve iyile?tirmek i?in devaml? olarak ?abalar.

T?bbi ve insani yard?m alan?ndaki ?al??malar?ndan dolay? ?ok say?da sayg?n ?düle lay?k g?rülen MSF, 1999 y?l?nda Nobel Bar?? ?dülü ile onurland?r?lm??t?r.

MSF; 2017 y?l?nda halk sa?l???na y?nelik katk?lar? nedeniyle Dünya Halk Sa?l??? Dernekleri Federasyonu (World Federation of Public Health Associations - WFPHA) taraf?ndan verilen Kurumsal Mükemmellik ?dülü’ne ve ?iddet, salg?n hastal?klar ve afetlerden etkilenen insanlar?n yan? s?ra mültecilere y?nelik olarak uzun y?llard?r yürüttü?ü ruh sa?l??? ?al??malar? nedeniyle Brain & Behavior Research Foundation (Beyin ve Davran?? Ara?t?rmalar? Vakf?) taraf?ndan verilen 2017 Pardes Ruh Sa?l??? ?dülü’ne lay?k g?rülmü?tür.